Theo hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, trước những khó khăn chung của nền kinh tế, nhiều doanh nghiệp trên cả nước đã phải bó hẹp quy mô sản xuất, kinh doanh, tạm dừng hoạt động hoặc chuyển đổi, chuyển giao một phần sở hữu để tồn tại, thậm chí một số phải ngừng hoạt động. Điển hình như TP.HCM, Hải Phòng, Dăk Lăk… có gần 30% doanh nghiệp đình trệ sản xuất, đứng trước nguy cơ phá sản, thậm chí Ninh Bình có đến 90% doanh nghiệp sản xuất cầm chừng, chờ thời...
Là một trong những doanh nghiệp đi tiên phong trong lĩnh vực sản xuất tay vịn cầu thang kính tại thị trường TP.HCM, song hiện công ty TNHH SX – TM Thịnh Long (TP.HCM) phải hoạt động cầm chừng, mặc dù mùa xây dựng đã bắt đầu.

Hoạt động cầm chừng và chuyển nghề

Bà Phạm Bích Hạnh, giám đốc Thịnh Long cho biết, thời gian gần đây, tháng nào doanh nghiệp của bà cũng phải từ chối vài hợp đồng, vì làm cũng như không. “Với lãi suất ngân hàng như hiện nay (20,5 – 22%/năm), thà nằm nhà chơi cho khoẻ. Tuy nhiên, để có việc làm cho lao động, đồng thời giữ khách hàng, Thịnh Long vẫn phải hoạt động một cách cầm chừng”, bà Hạnh nói.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Mỹ Hằng, giám đốc công ty TNHH MTV Đức Thiên Phú (TP.HCM) cho biết, doanh số bảy tháng của Đức Thiên Phú vượt 30% so với cùng kỳ năm ngoái, tuy nhiên lợi nhuận thì chẳng được bao nhiêu. Nguyên nhân được bà Hằng cho rằng, giá cả đầu vào tăng quá cao, song giá sản phẩm thì vẫn được giữ nguyên hơn một năm nay. Là một công ty chuyên sản xuất và cung cấp quà tặng cho các doanh nghiệp, nên khi kinh tế khó khăn, ngay lập tức kinh phí quảng bá, marketing sẽ bị doanh nghiệp cắt giảm trước tiên. Điều này càng khiến Đức Thiên Phú lâm vào cảnh khó khăn.

Thực tế, với lãi suất như hiện nay, nếu vay được vốn, doanh nghiệp cũng khó mà kinh doanh có lời. Điều này đã khiến nhiều doanh nghiệp tuyên bố “phá sản” trong lĩnh vực này để chuyển sang lĩnh vực khác. Ông Đỗ Quốc Nhã, giám đốc công ty TNHH xe khách chất lượng cao Phương Nhã (Cần Thơ) cho biết, Phương Nhã nay không còn hoạt động trong lĩnh vực vận tải hành khách mà chuyển sang vận tải hàng hoá. Mặc dù có gần chục năm gắn bó với nghề và tạo dựng được thương hiệu với hành khách tuyến TP.HCM – Cần Thơ, song ông Nhã cũng đành ngậm ngùi thanh lý đội xe khách hơn 20 chiếc của mình để trả nợ ngân hàng. “Mỗi tháng trả góp gần 20 triệu đồng/xe thì còn đâu tiền lời? Mọi chi phí đều tăng, nhưng giá vé hầu như dậm chân tại chỗ, trong khi cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Vậy thì làm làm gì? Không chỉ có Phương Nhã, mà nhiều hãng xe khác cũng đã chuyển nghề”, ông Nhã nói.

Lấy ngắn nuôi dài

Theo ông Nguyễn Đỗ Thành Trung, trưởng ban Đối ngoại và truyền thông, viện Khoa học quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa (thuộc hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam), khó khăn hiện nay là tình hình chung của hầu hết doanh nghiệp và đa số ngành nghề. Ông Trung cho rằng, phần lớn doanh nghiệp đang phải đối mặt với khó khăn về vốn. Các doanh nghiệp đều than khó tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng, do lãi suất cao vượt quá khả năng sinh lợi của doanh nghiệp, phổ biến với lãi suất từ 20 – 23%. Hạn mức cho vay lại hạn chế nên hầu như các doanh nghiệp nhỏ và vừa không vay được vốn trung, dài hạn để đầu tư mở rộng sản xuất, làm mới mẫu mã sản phẩm…


Thực tế trên đã khiến nhiều doanh nghiệp nảy ra ý định… làm thêm để sống tạm bợ qua thời khó khăn. Bà Phạm Bích Hạnh cho biết, để có nguồn thu nhằm giữ chân lao động, bà đã lên kế hoạch “nhảy” sang lĩnh vực thi công công trình dân dụng, thay vì chỉ sản xuất tay vịn cầu thang như trước đây. Bà Hạnh cho rằng, sẽ gặp không ít khó khăn bởi đội ngũ lao động của Thịnh Long chưa được đào tạo bài bản về lĩnh vực này, đồng thời cũng cần một số vốn không nhỏ để đầu tư máy móc thiết bị. Tuy nhiên, bà Hạnh cho biết, nếu không làm, lao động của Thịnh Long sẽ không có việc làm. Mà mất lao động trong lúc này là mất hết.

Việc giữ chân người lao động cũng được bà Nguyễn Thị Mỹ Hằng quyết tâm thực hiện. Theo đó, bà Hằng đã quyết định chuyển văn phòng từ trung tâm ra vùng ven để tiết kiệm chi phí, đồng thời mở rộng kinh doanh sang một lĩnh vực khác, nhằm kiếm thêm thu nhập trước mắt. Hoạt động trong lĩnh vực quà tặng, nên bà Hằng mở rộng sang lĩnh vực tổ chức sự kiện. Với lĩnh vực này, bà Hằng có thể tìm thêm việc cho nhân viên, đồng thời tạo thêm mối quan hệ và đối tác cho ngành nghề kinh doanh chính của mình.

Tương tự, ông Nguyễn Hùng Sơn, chủ tịch hội đồng quản trị công ty cổ phần Art Audio, cho biết sản phẩm chính của Art Audio là loa tranh, nhưng hiện ông đang sản xuất và lắp ráp thêm loa giả cổ để sống qua ngày. “Trong lúc này, chúng tôi rảnh rang nên đầu tư nghiên cứu những mẫu mã mới, mẫu độc đáo để tung ra thị trường trong thời gian tới khi mùa mua sắm đến. Đây cũng chính là điều mà doanh nghiệp nên nghĩ đến khi gặp khó khăn. Bởi khi kinh tế phục hồi, doanh nghiệp nào được chuẩn bị kỹ càng sẽ chiến thắng”, ông Sơn chia sẻ.